ಭಾರತ–ಕೆನಡಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ: ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆ ಆರಂಭ

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ನಡುವಿನ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ (CEPA) ಕುರಿತ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ. ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 50 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಲಿರುವ ಮಾತುಕತೆ ನಿನ್ನೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ, ಮೂಲದ ನಿಯಮಗಳು (Rules of Origin) ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಚರ್ಚಿಸಲಿವೆ.

ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ 2024–25ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 8.66 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ನಷ್ಟಿತ್ತು. 2025–26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇ.8.22ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ 7.95 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರ ಕುಸಿತದ ನಡುವೆಯೂ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ. CEPA ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಿಂದ ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು

ಭಾರತವು ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ:

• ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
• ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು
• ಸಮುದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
• ಹತ್ತಿ ಉಡುಪುಗಳು
• ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
• ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು

ಸೇರಿವೆ.

ಕೆನಡಾದಿಂದ ಭಾರತದ ಆಮದು

ಕೆನಡಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಮದಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಮುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅರೆಬೆಲೆಬಾಳುವ ಹರಳುಗಳು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಕಾಗದ ಹಾಗೂ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಸೇರಿವೆ.

ಸೇವಾ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಭಾರತದಿಂದ ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವ್ಯವಹಾರ ಸೇವೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ರಫ್ತಾಗುತ್ತವೆ.

4.25 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು

ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ 4.25 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಸಮುದಾಯವೂ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಈ ಜನರಿಂದ ಜನರ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವು ಭಾರತ–ಕೆನಡಾ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನ ಚರ್ಚೆ

CEPA ಕುರಿತ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಒಟ್ಟಾವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಇದೀಗ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮುಂದಿನ ಹಂತದತ್ತ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಸಾಗುತ್ತಿವೆ.

2030ರ ವೇಳೆಗೆ 50 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ದೊರೆತಿದೆ.