ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೊಸ ಎಐ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸಾಕೆಟ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘ಏಕಾ-1’ ಹಾಗೂ ಝೆಂಟೆಐಕ್ಯೂ ರೂಪಿಸಿರುವ ‘ಧೀರ್ 2B’ ಮತ್ತು ‘ಧೀರ್ 5B’ ಮಾದರಿಗಳು ಈ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
ಈ ಮಾದರಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣನ್, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಎಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮಾದರಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಈ ಎಐ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇವು ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ಸುಧಾರಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಸುರಕ್ಷಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ (Air-gapped environments) ಈ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಐ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಿವೆ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನ್ ವಿವರಿಸಿದರು.
22 ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ‘ಏಕಾ-1’ ಬೆಂಬಲ
‘ಏಕಾ-1’ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದು, 26.3 ಬಿಲಿಯನ್ ಪ್ಯಾರಾಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 7.5 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಟೋಕನ್‌ಗಳ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೂಲಕ ಇದಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ 22 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇದು ಓಪನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಸ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗಣಿತ, ಕೋಡಿಂಗ್, ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (Agentic AI) ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೂ ‘ಧೀರ್’ ಮಾದರಿಗಳು
‘ಧೀರ್ 2B’ ಮತ್ತು ‘ಧೀರ್ 5B’ ಮಾದರಿಗಳು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ದಾಖಲೆ ಆಧಾರಿತ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಇವು ನೆರವಾಗಲಿವೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಮೂರು ಸ್ವದೇಶಿ ಎಐ ಮಾದರಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೇಗ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
