ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುವ ಯುನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (UPI) ತನ್ನ ಯಶಸ್ವಿ ಪಯಣದ 10 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. 2016ರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು ಆರಂಭಗೊಂಡ UPI, ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪರಿವರ್ತನೆ ತಂದಿದ್ದು, ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 13,000 ಪಟ್ಟು ಏರಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, 2016-17ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕೇವಲ 1.78 ಕೋಟಿ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. 2025-26ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 24,162 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ವಹಿವಾಟಿನ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲೂ ಭಾರೀ ಜಿಗಿತ
UPI ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 2016-17ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹7,000 ಕೋಟಿ ಇದ್ದ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೌಲ್ಯವು 2025-26ರ ವೇಳೆಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹314 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಸರಳ, ವೇಗದ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ UPI ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರ ದೈನಂದಿನ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
11 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ UPI ಸೇವೆ
ಭಾರತದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ UPI ಇದೀಗ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ 11 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ UPI ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಭೂತಾನ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಸಿಂಗಾಪುರ, ಮಾರಿಷಸ್, ಕತಾರ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ UPI ಆಧಾರಿತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ
UPI ಭಾರತದ **ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ (DPI)**ನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ, ತ್ವರಿತ ಹಾಗೂ ರಿಯಲ್ಟೈಮ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು UPI ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ UPIಗೆ ಮನ್ನಣೆ
UPI ಸಾಧಿಸಿರುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) UPIಯನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಿಯಲ್ಟೈಮ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
2025ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ರಿಯಲ್ಟೈಮ್ ಪಾವತಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ UPIಯ ಪಾಲು ಸುಮಾರು ಶೇ.49ರಷ್ಟಿದೆ.
ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ UPI ಕೇವಲ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ವೇಗ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
