ನವದೆಹಲಿ: ಜಲ ಭದ್ರತೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಕಾಲುವೆ ಅಥವಾ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ನಂತಹ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಉತ್ತಮ ಯೋಜನೆ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನೀರಿನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುರಿತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, ಭಾರತದ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಯಾಣವು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗುಜರಾತ್‌ನಿಂದ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳವರೆಗೆ
ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. ಜಲ ಜೀವನ ಮಿಷನ್, ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ, ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಗುಜರಾತ್‌ನ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಪಾಣಿ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಯೋಜನೆ, ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೂ ಈ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು.
ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಒತ್ತು
ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಬಲಿಷ್ಠ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜನ ಭಾಗಿದಾರಿ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಇಲಾಖಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಧಾನಿ ನೀರು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ನೀರು ಉಳಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಬಳಸಿ ನೀರಿನ ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು.
ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೂ ಭಾರತದ ಅನುಭವ
ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅನುಭವವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀರಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ, ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
