ಮುಂಬೈ: ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ದೇಶಕ್ಕೆ ಡಾಲರ್ಗಳ ಒಳಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್ಬಿಐ) ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್–ರೂಪಾಯಿ (USD-INR) ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸ್ವಾಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ 136 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ಗೂ ಅಧಿಕ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಹರಿವು ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಒಟ್ಟು ಒಳಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಅನಿವಾಸಿ (ಬ್ಯಾಂಕ್) [FCNR(B)] ಠೇವಣಿಗಳ ಪಾಲು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದ್ದು, 127.2 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಓವರ್ಸೀಸ್ ಫಾರಿನ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಬಾರೋಯಿಂಗ್ಸ್ (OFCBs) ಮೂಲಕ 5.26 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ಟರ್ನಲ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಬಾರೋಯಿಂಗ್ಸ್ (ECBs) ಮೂಲಕ 3.89 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹರಿದುಬಂದಿದೆ.
ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಸ್ವಾಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಆರ್ಬಿಐ 2026ರ ಜೂನ್ 8ರಂದು FCNR(B) ಠೇವಣಿಗಳು, ECBs ಮತ್ತು OFCBs ಮೂಲಕ ಬರುವ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಒಳಹರಿವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶೇಷ USD-INR ಸ್ವಾಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು.
ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಡಾಲರ್ಗಳ ಒಳಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರೆತ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಈಗ FCNR(B) ಠೇವಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವಾಪ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ECBs ಮತ್ತು OFCBsಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವಾಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರ 2026ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಆರ್ಬಿಐನ ಈ ಕ್ರಮವು ದೇಶದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರೂಪಾಯಿ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.
