ನವದೆಹಲಿ:ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ–ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಫಾರ್ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಆಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) [VB-G RAM G] ಕಾಯ್ದೆ, 2025 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಹೊಸ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಹೊಸ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 375 ಬಗೆಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ 266 ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಶೇ.41ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೂಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಶಾಶ್ವತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳು ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ
ಹೊಸ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ 375 ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಜಲ ಭದ್ರತೆ – 128 ಕಾಮಗಾರಿಗಳು
- ಮೂಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ – 111 ಕಾಮಗಾರಿಗಳು
- ಜೀವನೋಪಾಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ – 98 ಕಾಮಗಾರಿಗಳು
- ವಿಪತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು – 38
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಲ ಭದ್ರತೆ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು
128 ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿರುವ ಜಲ ಭದ್ರತಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ಡ್ಯಾಂ, ಗಲ್ಲಿ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳು, ಭೂಗತ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು, ರೀಚಾರ್ಜ್ ಶಾಫ್ಟ್‌ಗಳು, ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಬಾವಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನೀರು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ನದಿಗಳು, ಹಳ್ಳಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಜಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುಧಾರಣೆ, ಹೊಲಗಳ ನೀರು ವಿತರಣಾ ಕಾಲುವೆಗಳ ನವೀಕರಣ, ಹನಿ ನೀರಾವರಿ, ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ
111 ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೌರ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಘಟಕಗಳು, ಗ್ರೇ ವಾಟರ್ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಪಶುವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಯುವಜನರಿಗಾಗಿ ಬಹುಉದ್ದೇಶ ಕೇಂದ್ರಗಳಂತಹ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ದುರಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುದಾರಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ರೈತರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ
ಜೀವನೋಪಾಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 98 ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಗ್ರೇಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು, ಶೀತಗೃಹಗಳು, ಸಣ್ಣ ಹಿಟ್ಟು ಗಿರಣಿಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಯಾರ್ಡ್‌ಗಳು, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಅಣಬೆ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವರ್ಕ್‌ಶೆಡ್‌ಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರವಾಹ, ಚಂಡಮಾರುತ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ
ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 38 ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಹಾರ ಆಶ್ರಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ತಡೆಗೋಡೆಗಳು, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ, ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಪತ್ತಿನ ಬಳಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿವೆ.
ಅರಣ್ಯ ಅಗ್ನಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಫೈರ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಯೆಲ್-ಬಫರ್ ವಲಯಗಳಂತಹ ಕ್ರಮಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮಸಭೆ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಮಹತ್ವ
ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಕೆಳಮಟ್ಟದಿಂದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ‘ವಿಕಸಿತ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಯೋಜನೆ’ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಗ್ರಾಮಸಭೆಯ ಅನುಮೋದನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅನುಮೋದಿತ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್’ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಹಣಕಾಸು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಇದಕ್ಕಿದೆ.
ಹೊಸ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಜಲ ಭದ್ರತೆ, ಶಾಶ್ವತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಸೃಷ್ಟಿ, ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿರತೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ @2047’ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
