ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ ಅವರ 207ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಿಧವಾ ಪುನರ್ವಿವಾಹದ ಪರವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
1820ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಿರ್ಸಿಂಘಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು, ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲವು ಅಸಮಾನತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದರು.
ವಿಧವಾ ಪುನರ್ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೋರಾಟ
ಹಿಂದೂ ವಿಧವೆಯರ ಪುನರ್ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರಕಬೇಕು ಎಂಬ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು 1856ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ವಿಧವಾ ಪುನರ್ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ ಅವರು, ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದರು.
ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ
ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಾಗಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಗದ್ಯವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಅವರ ‘ಬರ್ಣಪರಿಚಯ’ (Barnaparichay) ಕೃತಿ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಓದು ಕಲಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗ್ರಂಥವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು
ರಾಜಾ ರಾಮಮೋಹನ ರಾಯ್ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರೆ, ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಆ ಸುಧಾರಣಾ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಸಮಾಜದ ಆಳದವರೆಗೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಹೋರಾಟ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಿದ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಕೊಡುಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
