ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಹೊಸ ಮಾದರಿ: ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ’ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಕೃಷಿ ಪಯಣ

ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಟಕ್: ಹಿಮಾಲಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಸಾವಯವ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕೃಷಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯವು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯತ್ತ ತನ್ನದೇ ಆದ ದಾರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ–2047’ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮಾದರಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. 2016ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾವಯವ ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯದ ಸುಮಾರು 76 ಸಾವಿರ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃಷಿಭೂಮಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ ಕೃಷಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಏಲಕ್ಕಿ, ಶುಂಠಿ, ಅರಿಶಿನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ

ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಏಲಕ್ಕಿ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯವು ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಏಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಬೆಳೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಏಲಕ್ಕಿಯ ಜತೆಗೆ ಶುಂಠಿ, ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಹುರುಳಿ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘ಮಿಷನ್ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ಸ್’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ದೊಡ್ಡ ಏಲಕ್ಕಿ, ಅರಿಶಿನ, ಶುಂಠಿ, ಹುರುಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಕಾರ

ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICAR) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರೈತರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುವುದು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಜೈವಿಕ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ರೈತರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ರೈತರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವತ್ತ ಗಮನ

ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸರ್ಕಾರ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ‘ಮಿಷನ್ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ಸ್’ ಮೂಲಕ ಶೀತಗೃಹ, ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದೊಡ್ಡ ಏಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ರೋಗ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ‘ಮೆರೋ ಅಲೈಚಿ, ಮೆರೋ ಧನ್’ ಅಭಿಯಾನದಡಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಕ್ರಮಗಳಿಗೂ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮೂಲಕ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ರೈತರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯ ಈ ಪಯಣವು ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳಿಗೂ ಪೂರಕವಾಗುತ್ತಿದೆ.